Türkiye’de yükseköğretim sistemini geliştirmek ve özellikle ülkenin ihtiyaç duyduğu kritik alanlarda akademik insan kaynağını artırmak amacıyla önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanan yeni yönetmelik değişikliği Resmî Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Bu düzenleme hem doktora programlarına başvuracak adayları hem de lisansüstü eğitim sürecinde olan öğrencileri yakından ilgilendiriyor.
Yeni yönetmelik özellikle iki önemli konuya odaklanıyor. Bunlardan ilki Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu stratejik alanlarda doktora öğrencisi olacak adayların seçim sürecinin yeniden düzenlenmesi ve bu öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına atanması. İkinci önemli konu ise lisansüstü eğitim sırasında doğum yapan kadın öğrencilere sağlanan yeni haklar.
Öncelikli Alanlarda Doktora Öğrencilerine Araştırma Görevliliği İmkanı
Yeni düzenlemeye göre Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik gelişimi açısından önemli görülen öncelikli alanlarda doktora eğitimi alacak öğrenciler için farklı bir seçim süreci uygulanacak. Bu alanlar YÖK tarafından belirlenerek ilan edilecek ve bu alanlarda doktora yapmak isteyen adaylar belirlenen kriterlere göre değerlendirilecek.
Doktora programına kabul edilmek isteyen adaylar için yazılı sınav yapılacak. Ancak bu sınava herkes doğrudan katılamayacak. Öncelikle adaylar bazı akademik kriterlere göre ön değerlendirmeye tabi tutulacak.
Bu ön değerlendirme şu puanların hesaplanmasıyla yapılacak:
- ALES puanının %40’ı
- Yabancı dil puanının %30’u
- Lisans mezuniyet notunun %30’u
Bu hesaplamanın ardından her doktora programı için belirlenen kontenjan sayısının en fazla dört katı kadar aday yazılı sınava girmeye hak kazanacak.
Yazılı Sınav Merkezi Olarak Yapılacak
Yapılan düzenleme ile doktora için yapılacak yazılı sınavların daha standart ve objektif olması hedefleniyor. Bu nedenle yazılı sınav Yükseköğretim Kurulu tarafından merkezi şekilde yapılacak.
Bu sınavda başarılı sayılmak için adayların en az 70 puan alması gerekiyor. 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak ve değerlendirme sürecine devam edemeyecek.
Nihai Değerlendirme Nasıl Yapılacak?
Yazılı sınavdan başarılı olan adaylar için nihai değerlendirme yapılacak. Bu değerlendirmede farklı akademik kriterler belirli oranlarda hesaplanarak bir puan oluşturulacak.
Nihai değerlendirme şu şekilde yapılacak:
- ALES puanı %25
- Lisans mezuniyet notu %25
- Yabancı dil puanı %20
- Yazılı sınav puanı %30
Bu puanların toplamıyla adayın nihai başarı puanı belirlenecek. Nihai puanın 70’in altında olması durumunda aday başarısız sayılacak.
Başarılı olan adaylar ise doktora programına kabul edilerek öncelikli alanlar kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanabilecek.
Araştırma Altyapısının Güçlendirilmesi Amaçlanıyor
Bu düzenlemenin temel amacı Türkiye’nin bilimsel üretim kapasitesini artırmak ve özellikle kritik alanlarda akademik kadroları güçlendirmek olarak ifade ediliyor. YÖK, bu sistem sayesinde üniversitelerde daha nitelikli araştırma yapılmasını ve bilimsel çalışmaların artırılmasını hedefliyor.
Ayrıca doktora öğrencilerinin araştırma görevlisi kadrolarında görev alması, hem akademik kariyerlerini daha güçlü bir şekilde sürdürmelerine hem de üniversitelerdeki araştırma faaliyetlerinin gelişmesine katkı sağlayacak.
Doğum Yapan Lisansüstü Öğrencilere Yeni Hak
Yeni düzenlemenin dikkat çeken bir diğer önemli kısmı ise lisansüstü eğitim gören kadın öğrenciler için getirilen kolaylıklar oldu.
Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği değişikliği ile doğum yapan lisansüstü öğrencilere yeni haklar tanındı.
Bu düzenlemeye göre:
- Doğum yapan lisansüstü öğrenciler
- Talepleri halinde
- Doğum sonrası iki dönem ek süre alabilecek
Bu ek süre öğrencinin eğitim süresine dahil edilmeyecek. Yani verilen süre azami eğitim süresinden düşülmeyecek.
Bu sayede lisansüstü eğitimine devam eden annelerin akademik hayatlarına daha rahat devam etmeleri amaçlanıyor.
Akademik Hayatta Kadınlara Destek
YÖK tarafından yapılan bu düzenleme, özellikle akademik kariyer hedefleyen kadın öğrenciler açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Çünkü lisansüstü eğitim süreci oldukça yoğun ve uzun bir akademik çalışma gerektiriyor. Bu süreçte doğum yapan öğrencilerin eğitimlerini sürdürmesi zaman zaman zorlaşabiliyor.
Yeni düzenleme sayesinde kadın öğrenciler hem annelik sorumluluklarını yerine getirebilecek hem de akademik eğitimlerini kesintiye uğratmadan devam ettirebilecek.
Üniversitelerde Yeni Dönem Başlıyor
Uzmanlar, bu düzenlemenin Türkiye’de akademik insan kaynağını güçlendireceğini ve özellikle stratejik alanlarda bilimsel üretimi artıracağını ifade ediyor.
Aynı zamanda lisansüstü eğitim alan kadın öğrenciler için sağlanan yeni hakların akademik hayatta fırsat eşitliği açısından önemli bir gelişme olduğu değerlendiriliyor.
YÖK’ün yaptığı bu düzenlemelerle birlikte üniversitelerde doktora eğitimine yönelik yeni bir dönem başlamış oldu.
forum Yorumlar